search

De Terugkeer van Mythologisch Metaal

Speciaal voor Varsity Magazine bezocht ik de K.S.R.V. ‘Njord’ om een bijzonder relikwie uit de roei-historie te fotograferen. Het verhaal en een uitgebreide fotoreportage:

“Beste brave jongen, ik kreeg zojuist een wel heel VERHEUGEND bericht: de zogenaamd gestolen gouden blikken van Damsté, die jaren geleden uit het kastje van de bestuurskamer ontvreemd leken, zijn terecht.”

De ‘verloren’ blikken van Damsté, een naam die menig Njord-lid koppelt aan de bedenker van de woorden van het verenigingslied, zijn niet langer verloren. Het edelmetaal stamt uit een tijd dat een gloeilamp nog een luxe was en er nog maar drie verenigingen deel uitmaakten van de Nederlandse Studenten Roeibond, die haar predicaat ‘koninklijk’ nog moest ontvangen: de jaren 80 van de negentiende eeuw.

Een eenvoudige ontvreemding

Er zijn nauwelijks relikwieën uit deze jonge jaren van onze roeigeschiedenis. Een enkele foto, wellicht een oude met mos bedekte giek. Maar een relikwie als de collectie van Damsté stond op zichzelf in haar uniciteit. ‘Stond’, want de schitterende collectie verdween ergens in de jaren 1980 uit de bestuurskamer van Njord. Wellicht maakte de gelegenheid de dief, want de blikken lagen in een oud krakkemikkig kastje wat diefstal wel heel eenvoudig zou hebben gemaakt. Er werd aangifte gedaan bij de politie, maar de unieke blikken leken voor eeuwig te zijn verloren.

Maar nu, een aantal decennia na de vermeende inbraak, heeft het bestuur van Njord het ‘verheugende’ bericht van hun eigen lid van verdienste Nico van Horn ontvangen dat de relikwieën weer boven water waren:

“De dader wilde ze een half jaar geleden zelf terugbrengen. Ik werd erop aangesproken tijdens een bezoek ergens. Ik zei dat het beter was om dat via mij te laten lopen, mede omdat ze als gestolen bekend stonden.”

Voor van Horn is het belangrijkste dat de blikken weer terecht zijn. Het lijkt er zowaar op dat de onbekende persoon en het lid van verdienste het op een herenakkoord hebben gegooid:

We moeten blij zijn dat ze terug zijn, het heeft geen zin om schuldigen aan te wijzen. De naam van de vermeende dader krijgt niemand te horen.”

Hol edelmetaal

Voor Njord en de roeisport dragen de blikken een onafzienbare waarde. Ze maken deel uit van van een reeks die tot op de dag van vandaag voortduurt. Met name het blik uit 1882 is bijzonder, omdat deze nog door Njord zelf werd uitgegeven. Daarnaast was dit de eerste Varsity-overwinning van Njord. Laga won de eerste drie edities.

Ook de blikken uit 1883, 1884 en 1885 zijn uniek, want deze zijn van binnen hol. Dit werd destijds gedaan om de kosten van de blikken te drukken. Je kon de winnaars van Varsity-goud al van verre horen aankomen vanwege hun rammelende edelmetaal althans, zo grapte men in die tijd.

De Sans Nom-ploeg

De reeks geretourneerde blikken zijn afkomstig van de familie Damsté. De blikken zijn in de wacht gesleept door de legendarische Sans Nom-ploeg, die tussen 1882 en 1886 vrijwel alles won wat er te winnen viel. In die ploeg zaten de bekende P.H. Damsté en zijn kleine broertje Richard Jacobus Gesenius Damsté. De eerste was vermoedelijk de eigenaar van de nu geretourneerde gouden blikken.

Een gulle donatie

Dat de reeks van de familie Damsté is, staat in ieder geval met zekerheid vast. Het is echter de kleindochter van de familie van Schouwen die het feest compleet maakte met een gulle gift. Eind oktober van 2015 nam het bestuur van Njord de collectie van Gabriel van Schouwen in ontvangst. Een echte eyecatcher die op unieke wijze is gepresenteerd. Een donkerblauw kistje bevat een collectie van negentien blikken, omringt door een in zilver gegoten raamwerk met prachtige ornamenten. Aan de bovenkant van dit raamwerk is een afbeelding van de ploeg ingegoten en sieren de wapens van de (toenmalige) roeisteden in Nederland. Het is werkelijk een adembenemend relikwie met als hoogtepunt het gouden Varsity blik uit 1889.

Dat blik uit 1889 symboliseert de achtste Varsity-overwinning voor Njord en de wraak op het verlies een jaar eerder. Het verlies dat de reeks van overwinningen die werd ingezet door de Damsté-ploeg, doorbrak. Met behulp van een studie van Johan Kuenen naar de werking van de glijbankjes en de coachtips van F.E. Pels Rijcken, die speciaal uit Breda over kwam, wist Njord de overwinning met een marge van vijftien seconden binnen te halen.

Het feit dat Njord en daarmee de roeiwereld een verzameling van vijf historische Varsity-blikken heeft weten te vergaren, is wonderbaarlijk. Deze blikken betekenen de basis voor een onafzienbare blikkenreeks die tot op de dag van vandaag voortduurt. Ze staan aan het fundament van wat het hedendaagse roeien is en slaat een brug tussen ons en een tijd die soms bijna mythologisch lijkt.

De collectie van de familie Damsté en de familie van Schouwen worden momenteel namens Njord bewaard op de sociëteit van Minerva. De vereniging hoopt de relikwieën uiteindelijk aan een museum te kunnen schenken.

Share it on your social network:

Or you can just copy and share this url
Related Posts